นวัตกรรมทางการพยาบาล
“ กล่องวางขา รักษ์โลก”
· ประวัติของหัวหน้าผู้ประดิษฐ์คิดค้น และ/หรือผู้ร่วมประดิษฐ์คิดค้น
หัวหน้าผู้ประดิษฐ์คิดค้น
ชื่อ – สกุล นายบุญทัน สุขสอาด
ตำแหน่ง พยาบาลเทคนิค 6 หอผู้ป่วยศัลยกรรมกระดูก โรงพยาบาลปทุมธานี
ผู้ร่วมประดิษฐ์คิดค้น
เจ้าหน้าที่หอผู้ป่วยศัลยกรรมกระดูก โรงพยาบาลปทุมธานี
· รายละเอียดเกี่ยวกับผลงานการประดิษฐ์คิดค้น
1. จุดเริ่มต้นหรือที่มาของการประดิษฐ์คิดค้น
โรคกระดูกที่เกิดจากอุบัติเหตุในโรงพยาบาลปทุมธานีที่พบเป็นอันดับ 1 คือ กระดูกขาหัก ไม่ว่าจะเป็นกระดูกขาส่วนบนหรือกระดูกขาส่วนล่าง การรักษาส่วนใหญ่คือการผ่าตัด หลักและวิธีการดูแลที่สำคัญอย่างหนึ่ง คือ การให้ผู้ป่วยนอนยกขาสูง เพื่อช่วยให้การไหลเวียนของโลหิตดีขึ้น ลดอาการบวมของขาและช่วยบรรเทาอาการปวด ปัจจุบันหอผู้ป่วยศัลยกรรมกระดูกใช้หมอนสำหรับวางขาผู้ป่วย ซึ่งมักจะพบปัญหาผู้ป่วยขาบิดหมุนออกด้านนอก (External rotation)บางรายมีปลายเท้าตก(Foot drop) ร่วมด้วย ทีมงานได้ใช้วิธีการต่างๆเช่นใช้ถุงทราย ถุงน้ำเกลือ หมอนหรือผ้าห่มช่วยประคองขาไว้เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าวแต่ก็ยังพบปัญหานั้นอยู่ จึงได้คิดประดิษฐ์อุปกรณ์สำหรับวางขาผู้ป่วยขึ้น เน้นการนำวัสดุที่เหลือใช้มาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ลดการใช้ทรัพยากรในการผลิตที่ส่งผลกระทบต่อภาวะโลกร้อน โดยนำแนวคิดและเทคนิคของ เปเปอร์ มาเช่ มาใช้เพื่อเปลี่ยนกล่องกระดาษให้เป็นกล่องสำหรับวางขาขึ้น ซึ่งนับว่าเป็นอีกกิจกรรมหนึ่งที่มีส่วนช่วยลดภาวะโลกร้อน
2. ระยะเวลาที่ใช้ในการประดิษฐ์คิดค้น
ตั้งแต่วันที่ 15 พฤษภาคม 2551 – 30 มิถุนายน 2551
3. ลักษณะของผลงานประดิษฐ์คิดค้น
“กล่องวางขาลดภาวะโลกร้อน” เป็นสิ่งประดิษฐ์ที่คิดค้นขึ้นใหม่ วัสดุที่ใช้ทำมาจากกล่องกระดาษและกระดาษหนังสือพิมพ์ นำมาประกอบเข้าเป็นรูปร่างโดยใช้หลักการของเปเปอร์มาเช่
ใช้ประโยชน์ในการวางขาผู้ป่วย เป็นอุปกรณ์ที่ทำง่าย ต้นทุนต่ำ ใช้สะดวก มีน้ำหนักเบา ทำความสะอาดง่าย สามารถกันน้ำได้ และมีความคงทน
4. ภูมิหลังของศิลปวิทยาการที่เกี่ยวข้องกับการประดิษฐ์คิดค้น
1) ปัจจุบันทางหอผู้ป่วยใช้หมอนสำหรับวางขาผู้ป่วยทำจากใยมะพร้าวและหุ้มด้วยหนังเทียม
ราคาใบละ ~ 800 บาท หากชำรุดต้องเสียค่าใช้จ่ายในการส่งซ่อมใบละ 250 บาท
2) การใช้หมอนวางขาผู้ป่วยทำให้เกิดปัญหาคือ ขาผู้ป่วยบิดหมุนออกด้านนอก และ
ปลายเท้าตก ผู้ป่วยไม่ได้รับความสุขสบาย บางครั้งต้องใช้ถุงทราย ถุงน้ำเกลือ หรือใช้หมอนหลายๆใบช่วยในการประคองขาไว้
3) กล่องวางขาที่ประดิษฐ์ขึ้น มีลักษณะสวยงาม ขนาดกะทัดรัด ใช้สะดวก น้ำหนักเบา
มีความคงทน รักษาทำความสะอาดง่าย
4) เป็นอุปกรณ์ที่ทำจากเศษวัสดุที่เหลือใช้แล้ว หาง่าย ต้นทุนในการผลิตต่ำ(~100 บาท / ชิ้น )
5) เป็นอุปกรณ์ที่คิดประดิษฐ์ขึ้นเพื่อสนับสนุนกิจกรรมลดภาวะโลกร้อน
5. ผู้ประดิษฐ์คิดค้นได้ปรับปรุงแก้ไขผลงานให้มีผลดีขึ้นจากผลงานเดิม
หลังจากประดิษฐ์อุปกรณ์แล้วได้นำไปทดลองใช้วางขาผู้ป่วย พบว่าขาที่วางไม่พอดีกับกล่อง เนื่องจากผู้ป่วยแต่ละรายมีขนาดความยาวของขาและขนาดของเท้าไม่เท่ากัน จึงได้มีการปรับขนาดและความยาวของกล่องวางขา ให้มีหลายขนาด สามารถเลือกใช้ได้ตามความเหมาะสมกับขนาดของขาและเท้าของผู้ป่วยแต่ละราย
6. เป็นผลงานประดิษฐ์คิดค้นที่ใช้ในกิจการ
ใช้ในงานบริการพยาบาลผู้ป่วยออร์โธปิดิกส์ที่ได้รับบาดเจ็บบริเวณขา โดยเฉพาะผู้ป่วยที่มีกระดูกขาหักทั้งส่วนบน – ส่วนล่าง จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์วางขาเพื่อเพิ่มการไหลเวียนโลหิต ลดอาการปวด บวม และผู้ป่วยได้รับความสุขสบาย
7. ลักษณะเด่นของผลงานประดิษฐ์คิดค้น
1) เป็นอุปกรณ์ที่ใช้วางขาผู้ป่วย มีหลายขนาด สีสันสวยงาม
2) ใช้วัสดุที่หาง่าย ทำจากกล่องกระดาษและกระดาษหนังสือพิมพ์ ต้นทุนต่ำ
3) เป็นอุปกรณ์ที่ช่วยสนับสนุนกิจกรรมที่มีส่วนช่วยลดภาวะโลกร้อน
8. คุณสมบัติ
1) ใช้สำหรับวางขาผู้ป่วยให้ผู้ป่วยยกขาสูง เพื่อเพิ่มการไหลเวียนโลหิต ลดอาการปวด
บวม ผู้ป่วยได้รับความสุขสบาย และช่วยป้องกันขาบิดออกด้านนอกและปลายเท้าตก
2) สามารถใช้วางขาผู้ป่วยที่เข้า Traction ได้
3) มีขนาดกะทัดรัด น้ำหนักเบา เคลื่อนย้ายสะดวก ทำความสะอาดง่าย กันน้ำและมีความคงทน
9. หลักการและขั้นตอนรวมทั้งกรรมวิธีในการประดิษฐ์คิดค้น
1) จัดเตรียมวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการประดิษฐ์ประกอบด้วย
- กล่องกระดาษแข็ง ขนาด 12 x 15 นิ้ว จำนวน 2 กล่อง
- กระดาษหนังสือพิมพ์ จำนวน 3 ฉบับ
- แป้งมัน (สำหรับทำแป้งเปียก) จำนวน 1 ถุง
- สีน้ำมัน หรือสีอะครีลิค จำนวน 1 กระป๋อง
- พู่กันทาสี จำนวน 1 ด้าม
- มีดคัตเตอร์ จำนวน 1 ด้าม
- กระดาษเทปกาว จำนวน 1 ม้วน
2) วิธีการประดิษฐ์
2.1 ตัดกล่องกระดาษให้ได้รูปทรงตามที่ต้องการ แล้วนำชิ้นส่วนของกระดาษที่ตัดมาประกอบเข้าด้วยกันโดยใช้กระดาษเทปกาวเชื่อมต่อกันเป็นรูปทรง กล่องวางขา ดังรูป
2.2 ฉีกกระดาษหนังสือพิมพ์เป็นแนวยาวความกว้างประมาณ 1 นิ้ว
2.3 นำกาวแป้งเปียกที่ได้จากการต้มแป้งมันผสมกับน้ำ ทาลงบนกล่องกระดาษที่เตรียมไว้แล้วนำแถบกระดาษหนังสือพิมพ์มาปะติดให้ทั่วกล่องและรีดให้เรียบในทิศทางเดียวกัน ทำหลายๆ ชั้น (ประมาณ 4 ชั้น) เพื่อให้มีความคงทนและแข็งแรง
2.4 นำชิ้นงานไปตากแดดหรือวางในที่อากาศถ่ายเทสะดวก ทิ้งไว้ประมาณ 1 – 2 วัน จนชิ้นงานแห้งสนิท
2.5 ทาทับชิ้นงานด้วยสีน้ำมันหรือสีอะครีลิค ประมาณ 2- 3 รอบ ให้ผิวชิ้นงานมีความมันวาว สีสันสวยงามตามต้องการ ปล่อยทิ้งไว้ให้แห้ง จะได้อุปกรณ์ดังรูป
2.6 นำอุปกรณ์ไปทดลองใช้ ปรับปรุงและประเมินผล
ก่อนใช้อุปกรณ์
หลังใช้อุปกรณ์
10. วัสดุที่ใช้ในการประดิษฐ์คิดค้น และแหล่งที่มา
1) กล่องกระดาษบรรจุน้ำเกลือชนิดถุงขนาด 1,000 CC ที่เหลือใช้
2) กระดาษหนังสือพิมพ์เก่า
3) แป้งมัน กระดาษเทปกาว หาซื้อได้ตามร้านขายของทั่วไป
11. เป็นผลงานประดิษฐ์คิดค้นจาก
งานในหน้าที่ : การใช้ Dialogue ของบุคลากรเพื่อพัฒนาคุณภาพงานบริการ
12. งบประมาณที่ใช้ในการประดิษฐ์คิดค้น
ประมาณ 100 บาท / ชิ้น ได้รับงบประมาณจากเงินบริจาค
13. สถานที่ตั้งของผลงานประดิษฐ์คิดค้น
หอผู้ป่วยศัลยกรรมกระดูก โรงพยาบาลปทุมธานี
14. ประโยชน์ที่ได้รับจากผลงานประดิษฐ์คิดค้นที่กระทบต่อเศรษฐกิจ สังคม ความมั่นคง และการ
พัฒนาประเทศ
- เมื่อยังไม่ได้คิดค้นประดิษฐ์ ต้องใช้หมอนในการวางขาซึ่งมีจำนวนจำกัด และหมอนมีราคาสูง ใบละประมาณ 800 บาท หากชำรุดต้องเสียค่าใช้จ่ายในการส่งซ่อมใบละ 250 บาท เมื่อประดิษฐ์อุปกรณ์ขึ้น สามรถช่วยประหยัดงบประมาณได้
- กล่องวางขาที่ประดิษฐ์ขึ้น เป็นอุปกรณ์ที่มีต้นทุนต่ำ ใบละ ~ 100 บาท เนื่องจากนำวัสดุเหลือใช้ที่ผลิตจากธรรมชาติ ช่วยลดภาวะโลกร้อน
- ได้นำผลงานสิ่งประดิษฐ์ไปใช้กับผู้ป่วยที่ได้รับบาดเจ็บบริเวณขา ในหอผู้ป่วยศัลยกรรมกระดูกโรงพยาบาลปทุมธานีแล้วผู้ป่วยได้รับความสุขสบาย และมีความพึงพอใจขณะใช้อุปกรณ์
15. การเผยแพร่ผลงานการการประดิษฐ์คิดค้น
- แสดง Poster Presentation ในหอผู้ป่วยศัลยกรรมกระดูก โรงพยาบาลปทุมธานี
- เผยแพร่ผลงานในทีมพัฒนาคุณภาพงานศัลยศาสตร์ออร์โธปิดิกส์ โรงพยาบาลปทุมธานี เพื่อขยายผลการใช้ผลงานสิ่งประดิษฐ์คิดค้น ไปยังหน่วยงานที่รับดูแลรักษาผู้ป่วยออร์โธปิดิกส์.
